انواع دی اریتور ها و نحوه عملكرد

دی اریتور یکی از اجزای حیاتی در سیستم‌های تولید بخار و نیروگاه‌های حرارتی محسوب می‌شود که وظیفه اصلی آن حذف اکسیژن محلول و پیش‌گرمایش آب قبل از ورود به دیگ بخار است. این فرآیند، علاوه بر کاهش خطر خوردگی، باعث بهبود راندمان کلی سیستم می‌شود. دی‌اِریتور که در صنعت به نام هوازدا نیز شناخته می‌شود، با استفاده از فرآیندهای حرارتی و مکانیکی، دمای آب ورودی را افزایش داده و گازهای نامحلول نظیر اکسیژن و دی‌اکسیدکربن را از آب جدا می‌کند. این اقدام از ایجاد خوردگی در مبدل حرارتی، لوله‌ها و کوره‌های بویلر جلوگیری کرده و عمر مفید تجهیزات را افزایش می‌دهد.

در سیستم‌های بخار، ورود آب سرد با دمای پایین به داخل بویلر می‌تواند منجر به ایجاد شوک حرارتی شود که نه تنها راندمان و ظرفیت بخاردهی دیگ را کاهش می‌دهد، بلکه سبب ترک خوردگی و فرسایش تدریجی لوله‌ها و اجزای داخلی می‌گردد. همچنین، وجود اکسیژن و دی‌اکسیدکربن محلول در آب، باعث کاهش PH و ایجاد محیط اسیدی می‌شود که این عامل یکی از اصلی‌ترین دلایل خوردگی سریع در دیگ‌های بخار و خطوط لوله است. به همین دلیل، استفاده از دی‌اِریتور استاندارد و با کیفیت در هر سیستم بخار صنعتی امری ضروری و اجتناب‌ناپذیر است.

گروه صنعتی رادفر با بهره‌گیری از دانش فنی روز و استانداردهای بین‌المللی، اقدام به طراحی و تولید انواع دی‌اِریتور صنعتی نموده است که ضمن افزایش طول عمر دیگ بخار، باعث بهبود راندمان کلی سیستم‌های حرارتی و برودتی می‌گردد. استفاده از این تجهیزات به صنایع مختلف کمک می‌کند تا از کاهش هزینه‌های نگهداری و تعمیرات، جلوگیری از خوردگی زودرس و افزایش بهره‌وری انرژی بهره‌مند شوند.

نحوه عملكرد دی اریتور

اساس کار دی‌اِریتورها بر مبنای افزایش دمای آب تغذیه دیگ بخار تا محدوده ۱۰۵ الی ۱۱۰ درجه سانتی‌گراد و تحت فشار حدود ۱ تا ۱/۵ بار است. در این شرایط، خاصیت انحلال‌پذیری گازهای محلول مانند اکسیژن و هیدروژن در آب به میزان قابل توجهی کاهش می‌یابد و این گازها به‌راحتی از آب جدا می‌شوند. این فرآیند معمولاً با استفاده از بخار اشباع انجام می‌شود که باعث گرم شدن آب تغذیه شده و شرایط لازم برای جداسازی گازهای محلول را فراهم می‌کند.

فشار بخار تزریقی جهت گرم‌سازی مخلوط آب سختی‌گیری‌شده و کندانس‌های بازگشتی تا دمای حدود ۱۰۵ درجه سانتی‌گراد معمولاً در حدود ۱/۲ بار توصیه می‌شود. در این دما، براساس قانون هنری و اصل دالتون، با کاهش خاصیت انحلال‌پذیری آب، گازهای محلول با فشار جزئی بالاتر نسبت به بخار جدا شده و به سمت فضای خروجی دی‌اِریتور حرکت می‌کنند. این جداسازی گازها، نقش مهمی در افزایش طول عمر دیگ بخار دارد؛ چراکه اکسیژن و گازهای خورنده از عوامل اصلی کاهش راندمان و ایجاد خوردگی در سطوح داخلی لوله‌ها و مبدل‌های حرارتی دیگ هستند.

یکی از شروط مهم برای عملکرد صحیح دی‌اِریتور، ایجاد بستری مناسب برای تماس مؤثر آب و بخار است. این امر با پاشش یا اسپری متمرکز و یکنواخت آب تغذیه به داخل فضای دی‌اِریتور انجام می‌گیرد. با این روش، تماس حداکثری میان آب و بخار اشباع برقرار شده و فرآیند جداسازی گازهای محلول با راندمان بالا انجام می‌شود. معمولاً در شرایط بهینه، می‌توان تا حدود ۹۰ درصد از گازهای محلول در آب تغذیه را حذف و از سیستم خارج کرد.

این عملیات موجب می‌شود که آب ورودی به دیگ بخار بدون اکسیژن و گازهای خورنده باشد، در نتیجه از ایجاد خوردگی، ترک‌های حرارتی و کاهش راندمان سیستم جلوگیری شده و طول عمر تجهیزات به‌طور چشمگیری افزایش یابد. استفاده از دی‌اِریتور استاندارد به‌ویژه در صنایع حساس بخار، یک الزام اساسی برای حفظ ایمنی و بهره‌وری سیستم محسوب می‌شود.

انواع دی اریتور براساس ساختار ونحوه عملكرد

دی‌اِریتورها بر اساس ساختار و نحوه عملکرد به چند مدل مختلف تقسیم می‌شوند که هر کدام با هدف حذف گازهای محلول و پیش‌گرمایش آب تغذیه دیگ بخار طراحی شده‌اند. انتخاب نوع مناسب این تجهیزات به ظرفیت سیستم بخار، فشار کاری و فضای نصب بستگی دارد.

دی اریتور های افشانكی

دی‌اِریتورهای افشانی یکی از پرکاربردترین انواع هوازداها در صنایع بخار هستند. در این نوع دی‌اِریتور، آب تغذیه دیگ بخار پس از عبور از فیلترها و مراحل سختی‌گیری، توسط افشانک‌ها یا نازل‌های مخصوص به صورت پودر شده و ریزقطره‌ای در فضای بالای مخزن که حاوی بخار اشباع است، اسپری می‌شود. این فرآیند چند مزیت کلیدی دارد:

1. افزایش سطح تماس آب با بخار: پاشش ریزقطره‌ای موجب می‌شود که سطح تماس آب با بخار به حداکثر برسد و گازهای محلول مانند اکسیژن و دی‌اکسیدکربن سریع‌تر از آب جدا شوند.

2. پیش‌گرمایش یکنواخت: قطرات آب هنگام عبور از بخار اشباع به سرعت گرم می‌شوند و به دمایی نزدیک به دمای بخار می‌رسند، که باعث کاهش شوک حرارتی در دیگ بخار می‌شود.

3. کاهش خوردگی و افزایش راندمان: با حذف گازهای خورنده، طول عمر لوله‌ها،مبدل‌ حرارتی و کوره‌های دیگ بخار افزایش یافته و راندمان سیستم بالا می‌رود.

این نوع دی‌اِریتور معمولاً برای ظرفیت‌های متوسط و بزرگ کاربرد دارد و به دلیل طراحی ساده، نگهداری آسان و راندمان بالا، گزینه‌ای محبوب در سیستم‌های بخار صنعتی به شمار می‌رود.

دی اریتور هاي آبشاری(برجك دار)

دی‌اِریتورهای آبشاری (Tray Type)، از یک برجک داخلی با سینی‌های سوراخ‌دار و طبقه‌ای استفاده می‌کنند. در این مدل، آب تغذیه به‌آرامی وارد برجک می‌شود و پس از عبور از روی سینی‌ها، به‌صورت آبشاری به داخل مخزن جریان پیدا می‌کند. این حرکت آب به‌صورت پله‌ای و تدریجی باعث می‌شود زمان تماس آب با بخار بیشتر شود و فرآیند گاززدایی با راندمان بالاتری انجام گیرد. هرچند این نوع دی‌اِریتور معمولاً ابعاد بزرگ‌تری دارد، اما برای سیستم‌هایی که نیاز به کیفیت بالای آب تغذیه و کاهش حداکثری گازهای محلول دارند، گزینه‌ای مناسب است.

تفاوت کلیدی میان انواع دی‌اِریتور در نحوه ورود و توزیع آب تغذیه دیگ بخار به داخل مخزن اصلی آن‌ها است. این تفاوت باعث ایجاد عملکرد حرارتی و راندمانی متفاوت در فرآیند گاززدایی و پیش‌گرمایش آب می‌شود.

در هر دو نوع دی‌اِریتور، هدف نهایی یکسان است:
کاهش گازهای محلول، افزایش دمای آب تغذیه، جلوگیری از خوردگی مبدل حرارتی و افزایش راندمان دیگ بخار.